Kısa cevap: Veri kaybı yaşadığınızda en önemli kural cihazı kullanmayı bırakmaktır. Diske yeni veri yazmak, kurtarma programını aynı diske kurmak, tıkırtı yapan diski tekrar tekrar çalıştırmak ve biçimlendirme önerisini kabul etmek kurtarma şansını ciddi biçimde düşürür.
Muayenehanede hasta kayıtları, büroda dava dosyaları, ofiste muhasebe verileri… Bir sabah bilgisayar açılmadığında ya da önemli bir klasör silindiğinde ilk tepki genellikle panikle bir şeyler denemektir. Ama ilk saatlerde yapılanlar, sonucun ne olacağını büyük ölçüde belirler.
Yapılmaması gereken 7 şey
- Bilgisayarı kullanmaya devam etmek. İşletim sistemi sürekli diske yazar; silinen dosyaların bulunduğu alan yeni veriyle dolabilir.
- Kurtarma programını aynı diske kurmak. İndirdiğiniz program, kurtarmak istediğiniz verinin üzerine yazılabilir.
- “Diski biçimlendirmeniz gerekiyor” uyarısını onaylamak. Windows bu uyarıyı bozuk dosya sistemlerinde gösterir; iptal edin.
- Tıkırtı yapan diski tekrar tekrar açmak. Mekanik arızalı disk her çalıştığında hasar büyüyebilir.
- Diski kendi başınıza açmak. Disk içi tozsuz ortam gerektirir; açılan diskte kurtarma şansı düşer.
- Islanan cihazı şarj etmek veya açmak. Gücü kesin, kuru bir yerde bekletin.
- Sistemi yeniden kurmak. Yeni kurulum eski verinin üzerine yazar.
Arıza türüne göre durum
| Belirti | Muhtemel arıza | İlk yapılacak |
|---|---|---|
| Dosya silindi, çöp boşaltıldı | Mantıksal | Cihazı kullanmayı bırakın |
| Disk “RAW” görünüyor, biçimlendir diyor | Mantıksal (dosya sistemi) | Biçimlendirmeyin, bağlantıyı kesin |
| Bilgisayar açılmıyor, disk sağlam olabilir | İşletim sistemi | Diski başka ortamda okutmak için uzmana danışın |
| Tıkırtı, vınlama sesi, disk tanınmıyor | Fiziksel | Hemen kapatın, tekrar çalıştırmayın |
| SSD’de silinen dosya | Mantıksal ama TRIM etkili olabilir | Hızlı hareket edin; şans HDD’ye göre daha düşüktür |
SSD’ler neden farklı?
SSD’lerde TRIM adı verilen bir özellik, silinen verinin bulunduğu blokları kısa süre içinde temizleyebilir. Bu yüzden SSD’de silinen dosyaların kurtarılma şansı, klasik hard disklere göre genellikle daha düşüktür.
Bir daha yaşamamak için
En iyi veri kurtarma, hiç ihtiyaç duyulmayandır. Yaygın kabul gören 3-2-1 kuralına göre verinin 3 kopyası, 2 farklı ortamda ve en az 1 kopyası işyeri dışında tutulmalıdır. Yedeklerin gerçekten geri yüklenebildiği de düzenli olarak test edilmelidir.
Veri kaybı yaşadıysanız cihazı kullanmadan önce bize ulaşın. Süreç hakkında ayrıntılar için veri kurtarma sayfamıza bakabilirsiniz.
hedef.dev kurucusu · Web, SEO, AI SEO ve IT destek · Ankara
Veri kurtarma · IT destek
İlgili rehberler
Avukat ve mühendislik bürosu için IT kontrol listesi: yedek, e-posta, güvenlik
Küçük bürolar için 15 maddelik IT kontrol listesi: yedekleme, kurumsal e-posta, parola, cihaz güncelleme, ağ güvenliği ve KVKK teknik tedbirleri.